Početak gradnje HE Ulog na Neretvi? PDF Ispis E-mail
26 April 2013
ImageKako javljaju domaći mediji Srebrenka Golić, ministarka Ministarstva građevine, prostornog uređenja i ekologije u Vladi RS-a, došla je čak u Kalinovik dana 25.04.2013. godine kako bi „svečano“ uručila građevinsku dozvolu firmi EFT HE Ulog, kao investitoru i koncesionaru za izgradnju hidrolektrane Ulog na gornjem toku Neretve. Građevinska dozvola je uručena investitoru dvije i pol godine nakon stvarnog početka izvođenja građevinskih radova na terenu koji su u direktnoj funkciji projekta HE Ulog (pristupni putevi i sl.).

Par desetina kilometara nizvodno od entitetske linije (odnosno planirane lokacije strojare HE Ulog) Neretva je tokom prošlog ljeta i jeseni skoro svakodnevno tekla zamućena uslijed pomenutih građevinskih radova koji još uvijek nisu ušli u korito Neretve. Ovi ekcesi i zamućenja u „federalnom“ dijelu Neretve formalno ne postoje u Studiji uticaja na životnu sredinu HE Ulog jer se u istoj decidno navodi kako nikakvih negativnih nizvodnih uticaja neće biti prilikom gradnje i eksploatacije elektrane. Ovakva Studija je odobrena od strane nadležnog Ministarstva ministarke Golić, te je na osnove Studije izdata ekološka, a zatim i građevinska dozvola. Na ovakvu Studiju su u Proceduri procjene uticaja na životnu sredinu  data negativna mišljenja subjekata iz FBiH (NVO sektor, Općina Konjic i dr.), ali niti su uvažena od strane Ministarstva niti je obrazloženo iz kojeg razloga nisu uvažena. E sad, da li vjerovati papiru (studiji) ili svojim očima? Pitamo se kakve li će tek posljedice nastati kada građevinske mašine uđu u korito Neretve i počnu radove na temeljima glavne i dvije pomoćne brane? Toliko o Studiji uticaja na životnu sredinu HE Ulog i sramnoj reakciji, kako nadležnog Ministarstva u Vladi RS-a, tako i nadležnog Ministarstva okoliša i turizma u Vladi FBiH.

Projekat hidroelektrane Ulog najavljivan je od strane investitora kao prvi energetski projekat u BiH koji će se graditi u skladu sa strogim ekološkim principima i Direktivama Evropske unije. Da su to samo fraze kojima se projekat želi predstaviti javnosti kao „prijateljski“ pokazala je i pomenuta Studija uticaja na životnu sredinu. Ipak, stvari su postale mnogo jasnije kada je investitor aplicirao kod Evropske razvojne banke (EBRD) sa zahtjevom za kreditiranje projekta HE Ulog. Obzirom da ova banka ima utvrđene ekološke i društvene standarde prema kojoj ocjenjuje prihvatljivost svakog projekta kojeg ima namjeru finansirati, tako je i u ovom slučaju uslovila davanje potpore dodatnim analizama projekta. Međutim, očigledno je da ti „evropski“ standardi EBRD-a u ovom slučaju nisu zadovoljeni jer se EFT Grupa u međuvremenu okrenula drugim izvorima finansiranja. Novi izvor finansiranja pronađen je u kreditima kineskih banaka koji su uslovljeni angažovanjem kineskih firmi i opreme. Tako je investitor potpisao ugovor sa kineskom kompanijom Sinohydro koja bi trebala obaviti posao po sistemu „ključ u ruke“. Možda nije zgoreg spomenuti da je ovoj kompaniji projekat gradnje HE Ulog prvi posao na području Evrope. Toliko o „strogim ekološkim principima i evropskim direktivana“ na koje se konstantno poziva EFT Grupa.

Sa druge strane, veoma teško je spoznati u čemu se zapravo ogleda steteški javni interes na osnovu kojeg je dodjeljena koncesija za korištenje ovog javnog prirodnog dobra. Sve poslove na izgradnji HE Ulog (uključujući i ugradnju opreme) će raditi strane firme bez obaveze upošljavanja domaće radne snage. Koncesija je izdata na osnovu samoinicijativne ponude (bez tendera) i uz mizerne naknade lokalnoj zajednici. Pored toga, javna firma Elektroprenos se obavezala da će investirati državne novce u izgradnju elektro-naponske mreže koja će uvezati HE Ulog u postojeći sistem i time velikodušno pomoći privatnom investitoru da plasira na tržište proizvedenu energiju. A lokalna zajednica će itekako profitirati time što će par ljudi raditi na obezbjeđenju elektrane, obzirom da su ovakve vrste postrojenja odavno digitalizovane i njima se upravlja automatski. Međutim, ministarka Golić nije zaboravila napomenuti „da će kompanija EFT, čiji je predsjednik Vuk Hamović, osigurati značajan broj stipendija za učenike i studente, koji će u narednom periodu biti angažovani u radu ove hidroelektrane“. Aferim!
 
< Prethodna   Slijedeća >

Anketa

Smatrate li da područje planine Prenj treba proglasiti nacionalnim parkom?